چاپ        ارسال به دوست

معرفی بازی" تغییر عادت ها" از کتاب "مجموعه بازی های مبتنی بر تفکر سیستمی برای تغییرات آب و هوایی"

 

مشکلاتی که امروزه بشر برای حیات خود بر روی کره زمین ایجاد کرده است، با همان سطح تفکری که ایجاد شده اند، قابل حل نخواهد بود.

انتشار گاز های گلخانه ای در کنار سایر آثار مخرب فعالیت های بشر در سده اخیر، باعث ایجاد تغییرات عمده در شرایط جوی کره زمین شده است. یکی از علت های این پدیده، نبود فهم و درک پویایی های سیستم آب وهوایی کره زمین است.کتاب "مجموعه بازی های مبتنی بر تفکر سیستمی برای تغییرات آب و هوایی" (The System Thinking Playbook for Climate Change) نوشته لیندا بوت سوئینی(Linda Booth Sweeney)، دنیس میدوز(Dennis Meadows) و مارتین ماریز(Martin Mehers)، با ارائه بازی های ساده و در عین حال جذاب، مفاهیم دینامیک سیستم آب و هوای کره زمین را با بیانی ساده برای خوانندگان بازگو می کند. پیرو معرفی این کتاب در مطالب پیشین، در ادامه بازی دیگری از این کتاب، معرفی خواهد شد.

انباشت گازهای گلخانه ای در جو توسط انسان ها همچنان ادامه دارد، زیرا  اقداماتی ناشی از عادت های مخرب توسط بشر در طی این سال ها، انجام می گیرد که این عادات اکنون، ادامه حیات انسان بر روی کره زمین را به صورت جدی تهدید می کند. به نظر می رسد تا زمانی که این عادات تغییر نکنند، مشکلات جوی کره زمین قابل حل نخواهد بود. بنابراین ضرورت دارد تلاش هایی جهت تغییر این عادات مخرب صورت گیرد که البته تغییر در هر زمان و در مواجهه با پدیده های مختلف، با مخالفت هایی رو به رو خواهد شد. هنگامی این تلاش ها موفق خواهد بود و تغییر عادات صورت خواهد گرفت که جامعه با درک و تفکر به خصوص در مبحث عادات مصرفی با مسائل برخورد کند و در ادامه نتیجه موثر آن را نیز ببیند.

این بازی به عنوان تمرین کوچکی برای درک بهتر و تلاش جهت تغییر عادات در نظر گرفته شده است. بازی جمع کردن دست ها (crossed arms) تمرین بسیار مفیدی است زیرا سریع است ، نیازی به تجهیزات خاصی ندارد و به خوبی مفهوم مورد نظر را به شرکت کنندگان منتقل می کند. این بازی با هر تعداد شرکت کننده قابل انجام خواهد بود و نکته دیگری که باید متذکر شد، این است که  درست است این بازی فعالیتی ساده است ولی برای نشان دادن اینکه بسیاری از اعمال بشر بدون تفکر، ناشی از عادت های اوست، علی الخصوص برای کودکان و دانش آموزان مفید خواهد بود.

هنگامی که افراد داوطلب برای انجام بازی مشخص شدند باید از آنها خواسته شود تا اگر وسیله ای در دست دارند، وسایل را کنار بگذارند و هر دو دست خود را به صورت آزاد در اختیار داشته باشند. سپس باید وضعیت گروه بررسی شود و اطمینان حاصل شود که تمامی افراد آماده هستند تا دستورالعمل های رهبر گروه را دنبال کنند. سپس بازی آغاز خواهد شد.

در ابتدا رهبر گروه باید از افراد درخواست کند تا دست های خود را باز کنند و خود نیز باید تمامی مراحل را همزمان با شرکت کنندگان انجام دهد. سپس مطابق شکل زیر، باید از داوطلبان خواسته شود تا دست های خود را جمع کنند.( دست به سینه بشوند).

اکنون باید از شرکت کنندگان خواسته شود تا به دست های خود نگاه کرده و ببینند کدام دست در بالای دست دیگر قرار گرفته است؟ آنان این مطلب را باید به خاطر بسپارند، سپس آنها می توانند دست های خود را آزاد کنند و به حالت عادی برگردانند. بار دیگر روند فوق باید تکرار شود و از شرکت کنندگان خواسته شود تا دست های خود را باز کرده و دوباره به حالت دست به سینه قرار گیرند و اینبار نیز این مطلب را که کدام دست بالای دست دیگر قرار می گیرد را در نظر داشته باشند. البته مکث کافی باید بین تکرار عمل فوق وجود داشته باشد. سپس باید یک نظر سنجی از شرکت کنندگان صورت گیرد که طی آن از آنان خواسته شود کسانی که هر دو مچ دست خود(هم دست چپ و هم دست راست) را بالاتر قرار داده اند، دست خود را بالا بگیرند. تجربه نشان داده است که هیچ فردی و یا تعداد بسیار کمی دست خود را بالا می گیرند. در واقع تعداد افرادی که به روشی متفاوت از بار اول، دست های خود را جمع کرده اند کم است. سپس باید پرسیده شود کسانی که در هر دو مرتبه، دست راست آنها بر روی دست چپ بوده است، دست خود را بالا بگیرند و پس از این افراد، شرکت کنندگانی که عکس عمل فوق را انجام داده اند دست خود را بالا بگیرند. اینبار نیز بر اساس تجربه، تعداد افراد مشخصی در هر دو گروه جای می گیرند. در واقع مبحثی که باید برای شرکت کنندگان توسط رهبر گروه بیان شود، این موضوع است که یک کار ساده و مشخص چگونه به وسیله دو راه متفاوت توسط افراد مختلف صورت می گیرد که ناشی از عادات متفاوت افراد در برخورد با مسائل است. افراد خود به این نکته ساده واقف نیستند که مجموعه ای از کار های ساده از قبیل این بازی تا بسیاری کارهای پیچیده تر را از روی عادت های شکل گرفته خود و بدون تفکر، انجام می دهند. سپس باید از افراد درخواست شود تا عمل فوق را با روشی مخالف آنچه در ابتدا انجام داده اند، تکرار کنند. ممکن است این درخواست برای عده ای سخت باشد که مخالف عادت گذشته خود، این کار را انجام دهند ولی باید به این افراد متذکر شد که لزوم تغییر عادت برای بسیاری از اعمال انسان وجود دارد.

عادت ها شکل می گیرند چون اثر گذار هستند. تا زمانی که این اثرگذاری ادامه دارد، به صورت شهودی و ناخواسته، توسط بشر به کار گرفته می شوند. اما با گذشت زمان و تغییر شرایط ممکن است دیگر این عادت ها اثرگذار نباشند و حتی به عادات مخرب تبدیل شوند که در واقع در همین زمان است که تغییر و اصلاح عادت باید صورت گیرد. درک عادت ها و توانایی تغییر آنها در زمان لازم، یکی از ابزارهای تفکر سیستمی است که حل بسیاری از مشکلات، در گرو انجام این کار خواهد بود.

بسیاری از مشکلات اقلیمی کره زمین ناشی از عادات مخرب بشر مانند استفاده بیش از حد نیاز از انرژی، استفاده از خودرو های شخصی و تک سرنشین برای رفت و آمد و دیگر موارد از این جمله است. تغییر شرایط آب و هوایی کره زمین نیازمند تغییر و در واقع اصلاح عادت های مخرب است. مسائلی مانند استفاده بهینه از انرژی که خود نیازمند اصلاح الگوی مصرف است و یا استفاده از وسایل حمل و نقل عمومی از جمله این اصلاحات موثر است. در اینجا لازم است به پروژه سیستمی فرهنگ مصرف استان هرمزگان، که توسط موسسه سمام انجام گرفته اشاره شود.

آنچه در تصویر زیر مشاهده می نمائید تصویر حلقه های مرتبط با اثرگذاری هزینه برق خانگی بر مصرف در پروژه تحلیل سیستمی عوامل اجتماعی-فرهنگی موثر بر میزان مصرف برق در بخش خانگی استان هرمزگان و تدوین سیاست‎های فرهنگ‌سازی برای کاهش مصرف می باشد.


 

 

 


١٤:٥٤ - پنج شنبه ١٧ اسفند ١٣٩٦    /    شماره : ٢٧٠    /    تعداد نمایش : ٥٨٧


نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج