چاپ        ارسال به دوست

معرفی و بررسی کتاب "مجموعه بازی های مبتنی بر تفکر سیستمی برای تغییرات آب و هوایی"

انتشار گاز های گلخانه ای در کنار سایر آثار مخرب فعالیت های بشر در سال های اخیر، باعث ایجاد تغییرات عمده در شرایط جوی کره زمین شده است. یکی از علت های این پدیده، نبود فهم و درک پویایی های سیستم آب وهوایی کره زمین است. کتاب "مجموعه بازی های مبتنی بر تفکر سیستمی برای تغییرات آب و هوایی" (The System Thinking Playbook for Climate Change) با ارائه بازی های ساده و در عین حال جذاب، مفاهیم دینامیک سیستم آب و هوای کره زمین را با بیانی ساده برای خوانندگان بازگو می کند.

لیندا بوت سوئینی(Linda Booth Sweeney)، دنیس میدوز(Dennis Meadows) و مارتین ماریز(Martin Mehers) این کتاب را به رشته تحریر درآورده اند و برای اولین بار در سال 1995 آن را منتشر کرده اند. چاپ سال 2011 این کتاب، آخرین نسخه منتشرشده از این کتاب است که از بخش کتاب های انگلیسی مرتبط با تفکر سیستمی در سایت موسسه سمام قابل دریافت است.

این کتاب سعی کرده است با استفاده از تمرین های ساده ای که از آنها به عنوان بازی یا تمرین های استراتژیک یاد کرده است، به فهم و ادراک پویایی های سیستم جوی و آب وهوایی کره زمین کمک کند. کتاب مشتمل بر 22 بازی بوده که بعضی از آنها مربوط به چاپ اول و برخی به تازگی به کتاب اضافه شده است. دستورالعمل استفاده از این بازی ها و نحوه کارکرد آنها در ابتدای هر بخش توضیح داده شده است. به عنوان نمونه اطلاعاتی از قبیل تعداد افراد مورد نیاز، فضا و تجهیزات لازم برای انجام بازی، قاعده و چگونگی انجام هر یک از بازی ها در اختیار خواننده قرار می گیرد. در نهایت هدف از انجام هر بازی، که یادآور یک مفهوم از پویایی های سیستم آب و هوایی است در اختیار خواننده قرار می گیرد.

در ادامه یکی از بازی های این مجموعه شرح داده خواهد شد.

بازی وان حمام

مفهوم متغیر انباشت و جریان یکی از مفاهیمی است که یکی از بازی های این کتاب به آن پرداخته است. بدین صورت که میزان کل گاز دی اکسید کربن موجود در جو به عنوان متغیر انباشت و میزان انتشار این گاز در جو به عنوان متغیر جریان در نظر گرفته می شوند تا مفهوم فعالیت های زیان بار بشر در کره زمین و انتشار این گاز و به تبع آن، انباشت زیان باری که می تواند در جو به وجود بیاید، مشخص شود.

 

برای درک بهتر متغیر انباشت و جریان، مثال وان حمام ارائه شده است که میزان آبی که از طریق شیر آب وارد شده و همینطور مقداری که به وسیله مجرای خروجی از وان خارج می شود، متغیر جریان هستند. میزان آب موجود در وان نیز متغیر انباشت است که در هر لحظه می توان آن را اندازه گیری کرد. حال به شرح بازی می پردازیم که نمونه دیگری همانند مثال وان حمام بوده و در واقع مفهوم متغیر انباشت و جریان را بهتر روشن می سازد.

 

برای این بازی به 10 تا 16 نفر احتیاج است و فضایی به مساحت 2 الی 3 متر مربع که به وسیله نوارهایی مشخص شده است. بازی در چند مرحله انجام می گیرد و به فردی نیاز داریم تا نتایج را در هر مرحله ثبت کند. تعداد مشخصی از افراد به طور مثال 6 نفر در ابتدا در داخل فضای مشخص شده قرار می گیرند. در مرحله اول، دو نفر به منطقه مشخص شده وارد و در همان زمان 1 نفر  از افراد موجود در داخل منطقه، از آن خارج می شود (مطابق شکل زیر).

عمل فوق برای 5 مرتبه توسط افراد تکرار می شود و در هر مرتبه نتایج تغییرات افراد داخل منطقه که همان متغیر انباشت است، ثبت می شود. در انتها نیز با توجه به نرخ متغیر جریان ورودی و خروجی، متغیر انباشت و افراد نهایی که داخل منطقه هستند مشخص می شود. افراد شرکت کننده با توجه به نتایج، درک خوبی از مفهوم متغیر حالت و جریان پیدا می کنند.

حال برای مرحله بعد نرخ جریان ورودی و خروجی را تغییر داده به این صورت که در هر بخش 1 نفر وارد و دو نفر خرج می شوند. در ابتدا نظر افراد شرکت کننده در مورد متغیر انباشت در مرحله آخر پرسیده می شود و سپس بازی آغاز خواهد شد.

همانند روال مرحله قبل، بازی به انجام می رسد و افراد نتایج نهایی را با نظراتی که در ابتدا مطرح کردند، مقایسه می کنند.

یک مرتبه دیگر نرخ متغیر ورودی و خروجی تغییر می کند و همانند مراحل قبلی بازی انجام می شود. در این مرحله، در هر بخش 2 نفر وارد و 2 نفر خارج می شوند و یکبار دیگر نتایج گویای اثر تغییرات خواهند بود.

 انتشار بیش از حد گازهای گلخانه ای علی الخصوص گاز دی اکسید کربن و انباشت آن در جو، به عنوان یکی از بزرگترین عوامل تهدید کننده محیط زیست و حیات بشر شناخته می شود. برای اعمال کنترل بر روی این پدیده مخرب باید مفهوم متغیر انباشت و جریان که از مفاهیم اساسی در پویایی شناسی سیستم ها هستند، به خوبی شناخته شده و درک شود. در بازی ارائه شده این مفاهیم در عین سادگی برای شرکت کنندگان شرح داده شده است. در این بازی می توان در ازای افرادی که به محوطه مشخصه وارد و یا خارج می شوند، یک مفهوم مرتبط با فعالیت های بشری که تولید گاز دی اکسید کربن می کنند( مانند تولید و استفاده از خودرو و یا کاشت و قطع درختان) را مد نظر قرار داد و به جای بحث در مورد تخمین شرکت کنندگان از تعداد افراد باقی مانده در محوطه در انتهای بازی، به میزان انباشت دی اکسید کربن باقی مانده در جو پرداخت.

در انتها پیشنهاد می شود که این بازی ها به عنوان یک فعالیت فوق برنامه مدنظر معلمان و فعالین نظام آموزشی کشور قرار گیرد.

 

 


٢٣:٣١ - چهارشنبه ٢٧ دی ١٣٩٦    /    شماره : ٢٥٠    /    تعداد نمایش : ٢٠٨


نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج