چاپ        ارسال به دوست

نشست "شناخت و واکاوی مسائل اجتماعی با رویکرد سیستمی" برگزار شد

به گزارش روابط عمومی موسسه سیستم های مدیریتی الگو محور سمام عصر روز چهارشنبه 21 آذر ماه 1397 نشست تخصصی با عنوان شناخت و واکاوی مسائل اجتماعی با رویکرد سیستمی توسط انجمن ایرانی پویاشناسی سامانه‌ها و با حمایت موسسه آموزشی پژوهشی سیستم‌های مدیریتی الگومحور (سمام) در دانشکده مدیریت و اقتصاد دانشگاه صنعتی شریف برگزار شد.

در آغاز این نشست دکتر محمدرضا حمیدی‌زاده نایب رئیس انجمن ملی پویاشناسی سامانه‌ها به تشریح اهداف کلی تشکیل این نشست پرداختند و با اشاره به نقش موثر رویکرد سیستمی در ایجاد نظم اقتصادی و اجتماعی و متعاقبا ایجاد آرامش اقتصادی و اجتماعی در آحاد جامعه، ابراز امیدواری کردند با نهادینه شدن رویکرد سیستمی در کشور و تسری آن در میان اقشار مختلف جامعه، نظم‌پذیری و انضباط اجتماعی در جامعه بسط داده شده و جامعه به عنوان یک ملت یکپارچه با شتاب روزافزون در مسیر پیشرفت گام بردارد.

ایشان در ادامه افزودند انجمن از زمان اخذ مجوز فعالیت، تلاش می کند تا با برگزاری نشست‌های علمی در قالب همایش‌های ملی، برگزاری کارگاه‌های آموزشی و گردهمایی‌هایی نظیر این نشست، تلاش وافری در راستای کمک به یکپارچه‌سازی اقدامات متخصصان در تقویت بنای سیستمی جمهوری اسلامی ایران و مواجه با تلاطم‌ها و بحران‌های پیش روی مسیر پیشرفت کشور نماید.

عملکرد انجمن در گذشت بیش از یک سال از زمان تاسیس

آقای دکتر مسعود ربیعه دبیر محترم انجمن پویاشناسی سامانه‌ها از دیگر سخنرانان آغازین این نشست بودند. ایشان در سخنان خود ضمن معرفی انجمن، اهداف و تاریخچه تشکیل آن، به تبیین اهمیت جایگاه این نهاد در اعتلای تفکر سیستمی و روش پویایی شناسی سیستم‌ها بر پایه ایجاد شبکه هم‌افزایی در مسائل و معضلات جاری کشور به ویژه در حوزه مسائل اجتماعی پرداختند.

ایشان همچنین با ارائه گزارشی از عملکرد انجمن در مدت بیش از یک سال از زمان تاسیس آن تاکنون، به تشریح فعالیت‌های انجمن اعم از جلسات مدیریتی،کارگاه‌ها، همایش‌ها و سمینارهای آموزشی برگزار شده پرداختند.

دبیر انجمن در بخشی از سخنان خود به اقدامات صورت گرفته در راستای توسعه کمی و کیفی انجمن، اعم از اقدام برای اخذ مجوز نشریه علمی- پژوهشی انجمن، مذاکرات با صندوق حمایت از پژوهشگران به منظور جلب حمایت‌ صندوق و انعقاد تفاهم نامه همکاری، پایه گذاری و توسعه آموزش های سازمانی، برگزاری کارگاه ها و دوره های مختلف، گسترش حمایت معنوی انجمن از انتشار کتب و نیز برگزاری دومین کنفرانس سالانه انجمن در اردیبهشت ماه سال آینده اشاره کرد و از حاضران در نشست برای عضویت و همراهی با انجمن دعوت به عمل آورد.


کاربرد رویکرد سیستمی در شناخت و واکاوی مسائل اجتماعی

دکتر سید حسین حسینی مدیرعامل موسسه آموزشی- پژوهشی سیستم‌های مدیریتی الگومحور (سمام) به عنوان دبیر میزگرد علمی این نشست، در ابتدای سخنان خود به معرفی رویکرد سیستمی و تبیین کاربرد آن در شناخت و واکاوی مسائل اجتماعی پرداختند. ایشان رویکرد سیستمی را یک بینش، زبان و روش برای شناخت بهتر ساختار و رفتار سیستم‌ها برای یافتن نقاط موثر عمل با توجه به پیامد تصمیمات دانست و به کل‌نگری (توجه به سیستم دربرگیرنده و نقش و کارکرد سیستم در سیستم شامل)، جامع‌نگری (توجه به ابعاد مختلف مساله)، وجود روابط بین اجزاء و پیامد تصمیمات به عنوان مولفه‌های رویکرد سیستمی اشاره داشت.

دبیر میزگرد علمی نشست در ادامه با ذکر مشخصات مسائل اجتماعی به تبیین وجه تشابه این مسائل با سیستم‌های پیچیده در مولفه‌هایی نظیر غیرخطی بودن، شکست‌های متوالی، خودبرانگیختگی و خودسازماندهی، تطبیق‌پذیری و ... پرداخت. ایشان با بیان این نکته که در حال حاضر نبود نگاه سیستمی در سطوح مختلف به ویژه در لایه سیاستگذاری یکی از عمده ترین دلایل بروز معضلات اجتماعی است بر اهمیت توجه به ترویج نگاه سیستمی در بین آحاد جامعه به منظور پیشگیری از برخی مسائل، بیش و پیش از اقدام به مدلسازی در حل این مسائل تاکید کرد. در این راستا، ایشان همچنین اشاراتی به اقدامات صورت گرفته خود و مجموعه سمام در 5 سال گذشته در جهت اعتلای تفکر سیستمی و پویایی شناسی سیستم‌ها در حوزه‌های مختلف نمود.

دکتر حسینی در بخشی از سخنان خود به بررسی نتایج مطالعات صورت گرفته پیرامون تحلیل عوامل مؤثر بر توسعه صنعت بازی کشور با رویکرد پویایی‌ شناسی سیستم‌ها پرداختند و افزودند آنچه منجر به انجام چنین مطالعه‌ای شد وجود بازار بزرگ مخاطبان بازی‌های ویدئویی در کشور و عدم توفیق درخور تولیدکنندگان داخلی این بازی‌ها در جلب نظر و همراهی مخاطبان بود.


به گفته ایشان این مطالعه با تمرکز بر 6 حوزه کارکردی طراحی و تولید، فناوری، تحقیق و توسعه، مالی و اقتصادی، نیروی انسانی، بازاریابی،تبلیغات و توزیع و جمعیت بازیکنان صورت پذیرفت. در این پژوهش همچنین گردش مالی شرکت‌های فعال در ساخت بازی‌های موبایلی و رایانه‌ای، تاثیر تبلیغات رسمی و دهان به دهان بر تعداد بازیکنان این نوع بازی‌ها، تاثیر سرمایه‌گذاری در تحقیق و توسعه بر میزان جذابیت بازی‌های موبایلی و رایانه‌ای بومی و نیز تاثیر سرمایه‌گذاری در آموزش منابع انسانی بر جذابیت بازی‌های بومی به عنوان عمده‌ترین دینامیک‌های موثر بر توسعه صنعت بازی‌های ویدئویی کشور مورد بررسی قرار گرفت.

آنچه در نتیجه این پژوهش به عنوان نقاط تمرکز دولت و فعالان صنعت بازی‌ کشور در توسعه و اعتلای این صنعت حائز اهمیت می‌باشد عبارت است از افزایش صادرات، افزایش رقابت‌پذیری، افزایش توان بازاریابی و افزایش بهره‌وری نیروی انسانی.

دبیر میزگرد علمی در پایان سخنان خود به معرفی سخنرانان این میزگرد و موضوع بحث هر یک پرداخت.

سبک زندگی و پویایی سیستم

در بخش دیگری از این میزگرد علمی، دکتر علی پالیزبان مدرس دانشگاه و عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب به ایراد سخنان خود پیرامون پویایی‌های سبک زندگی در گذر زمان پرداختند. ایشان در سخنان خود ضمن تبیین تفاوت‌های زندگی در دوره مدرن با گذشته، چهار مولفه‌ الگوی رفتاری، الگوی مصرف، عادت و اوقات فراغت را از جمله مفاهیم اساسی در تعریف و تشریح سبک زندگی دانستند و افزودند انتخاب، مهم‌ترین مشخصه در شکل‌گیری سبک زندگی مدرن می‌باشد.

ایشان اظهار داشتند در سالیان اخیر مفهوم سبک زندگی بیشتر توسط رویکردهای جامعه شناسی و مطالعات فرهنگی و در حوزه «الگوهای مصرف» و کاربردهای آن در میان گروه ها و طبقات گوناگون اجتماعی مورد استفاده قرار گرفته است و در حقیقت مصرف و الگوی مصرف به عنوان مولفه اصلی «سبک زندگی» در جامعه امروز بشری مطرح است.

عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی در ادامه سخنان خود به ذکر میزان مصرف هر خانوار در گروه‌های چهارگانه هزینه اعم از "آموزشی"، "زیستی"، "فرهنگی" و "رسانه‌ای" طی سال‌های 1390 تا 1395 پرداختند و ضمن بیان این مطلب که هزینه‌های زیستی در این مدت با اختلاف چشمگیری نسبت به سایر هزینه‌ها، بیشترین سهم هزینه‌ را در بین خانوارهای ایرانی داشته است تبیین داشت، دولت با اتخاذ تدابیر گوناگون من جمله پوشش هزینه های غیرزیستی خانوار می‌تواند نقش موثری در اصلاح الگوی هزینه‌کرد خانوارها داشته باشد.

وابستگی اقتصاد به نفت از منظر جامعه شناسی

آقای محمد یزدانی نسب مدرس دانشگاه و پژوهشگر و محقق مرکز پژوهش و افکارسنجی سازمان صدا و سیما در بخشی از میزگرد علمی به تبیین نتایج مطالعات خود پیرامون پیامدهای وابستگی اقتصاد به نفت از منظر جامعه شناسی پرداخت.

ایشان ضمن بیان اینکه به لحاظ تاریخی دولت­های وابسته به نفت، هم مانع توسعه اقتصادی بلندمدت و هم مانع تحقق دموکراسی هستند عنوان داشت، این دولت‌ها به‌واسطه در دسترس داشتن منابع طبیعی، مستقل از جامعه بوده و همین امر باعث عدم پاسخگویی آن­ها به جامعه و در نتیجه ناکارآمدی نظام مالیاتی این کشورها خواهد شد.

دکتر یزدانی نسب اذعان داشت، دولت­های وابسته به نفت با صرف هزینه رانت، ثبات رژیم خود را برقرار می­کنند. از سوی دیگر هزینه کرد نفت در بخش غیرمولد و متمرکز بودن آن در دستان دولت، اعتلای جامعه را کاملاً وابسته به دولت ساخته و از رشد و تعالی باز می­دارد، در نتیجه جامعه دچار «روحیه رانتی» می­شود. گروه­های ذی‌نفع برای توزیع رانت به طریقی که به نفع آنان باشد، بر دولت فشار آورده و نوسانات قیمت نفت منجر به ناآرامی­های سیاسی می­گردد. از این رو بررسی ارتباطاتی نظیر حامی پروری و اختلال در نظام اقتصادی، دولت رانتیر و صنایع دولتی، مداخله در اقتصاد و اختلال در نظام اقتصادی، نظام جهانی و وابستگی به نفت، استقلال حاکمیت از ملت و شکاف حاکمیت- ملت، اندازه حاکمیت و کارآمدی بوروکراسی، دموکراسی و وابستگی به نفت و نیز ارتباط میان رسانه و میزان وابستگی اقتصاد به نفت به عنوان دینامیک‌های اصلی در بروز مشکلات مذکور لازم و ضروری است.

دکتر یزدانی نسب در بخشی از سخنان خود تبیین داشت رابطه دوطرفه بین وابستگی اقتصاد به نفت و متغیرهای اجتماعی- سیاسی از طریق سازوکارهای مختلف در طول زمان منجر به تقویت و بازتولید یکدیگر می شوند. به این ترتیب شاید بتوان گفت مهمترین متغیرهای موثر بر وابستگی اقتصاد به نفت مواردی از قبیل ظهور دولت رانتیر، مداخله گسترده حاکیمت در اقتصاد، حامی پروری، ناکارآمدی بوروکراسی، شکاف حاکمیت- ملت، فساد و نیز بخش خصوصی ضعیف است.

نابرابری و احساس محرومیت نسبی

دکتر سجاد یاهک مدرس دانشگاه و پژوهشگر و محقق مرکز پژوهش و افکارسنجی سازمان صدا و سیما از دیگر سخنرانان این میزگرد علمی  بود. وی در سخنان خود با بیان اینکه شکاف طبقاتی در جامعه منجر به نابرابری و ناکامی شده و بی‌تفاوتی اجتماعی و دوگانگی ارزشی را در پی خواهد داشت عنوان کرد در سال 2016، بیشترین میزان نابرابری در خاورمیانه و کمترین آن در اروپا بوده است.

ایشان با اشاره به نتایج سه مطالعه "پیمایش موج سوم ارزش‌ها و نگرش‌های ایرانیان (1394)"، "پیمایش ملی سرمایه اجتماعی (1393)" و "مطالعات مرکز پژوهش و سنجش افکارسنجی سازمان صدا و سیما در سال (1394)" پیرامون ارزیابی آینده وضعیت نابرابری، اظهار داشت وجود احساس محرومیت اجتماعی به مراتب خطرناک‌تر از وجود نابرابری بوده و این امر به جهت عواقب زیانباری که در پی خواهد داشت مستلزم چاره اندیشی است.

عضو مرکز پژوهش و افکارسنجی سازمان صدا و سیما عنوان داشت در نتیجه نظرسنجی‌ها و مطالعاتی که تا کنون پیرامون وضعیت نابرابری اجتماعی صورت گرفته است، پس از فقر، بیکاری و مشکلات اقتصادی، عواملی نظیر بی‌عدالتی و تبعیض به عنوان مهمترین مشکلات جامعه مطرح شده است. از این رو توجه به ارتباط مواردی نظیر قانون و نهادهای حاکمیتی (سیاست)، اقتصاد، فردگرایی و نابرابری، جامعه و فرهنگ و همچنین رسانه با مقوله نابرابری اجتماعی و احساس نابرابری در جامعه، به عنوان اصلی‌ترین دینامیک‌ها در حل معضل نابرابری و احساس محرومیت نسبی در جامعه الزامی است.

از منظر ایشان حاکمیت می‌تواند از طریق نظام‌های نظارتی و قضایی و اعتباربخشی به قانون، با جلوگیری از ویژه‌خواری نهادهای حکومتی و قانون‌گریزی از سوی مسئولین، احساس محرومیت نسبی در جامعه را کنترل نموده و به این ترتیب با ممانعت از ایجاد اقتصاد رانتی و عدم شفافیت، منجر به افزایش اعتماد به نظام سیاسی و عدم رواج فرهنگ مادی در درازمدت شود.

دکتر علینقی مشایخی رئیس انجمن ایرانی پویاشناسی سیستم‌ها در این نشست ضمن ابراز خوشحالی از حضور در جمع علاقمندان و فعالان حوزه تفکر سیستمی و پویایی شناسی سیستم‌ها، ابراز امیدورای کردند با تلاش جوانان و علاقمندان به این حوزه و حمایت‌های انجمن بتوان گام موثری در اعتلای رویکرد سیستمی در کشور برداشت.

در پایان و در حاشیه مجمع عمومی سالانه انجمن، تغییرات که در دستور کار این انجمن قرار گرفته است، اعم از تغییر نام آن از "انجمن پویاشناسی سامانه‌ها" به "انجمن پویایی شناسی سیستم‌ها" و نیز تغییر حق عضویت در این انجمن، در حضور نماینده وزارت علوم، تحقیقات و فناوری کشور، با اعضای انجمن مطرح و نظرات ایشان در این خصوص اخذ شد.


٢٣:٥١ - پنج شنبه ٢٢ آذر ١٣٩٧    /    شماره : ٣٤١    /    تعداد نمایش : ٢٣٥


نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج