چاپ        ارسال به دوست

تاثیر مدل‌های ذهنی در دنیای واقعی

گری کاسپارف (Garry Kasparov) نابغه شطرنج دنیا در بازی شطرنج به یک آماتور باخت!

همه تعجب کردند و علت را جویا شدند. او گفت اصلاً در بازی با او نمی‌دانستم که آماتور است، برای این با هر حرکت او به دنبال نقشه‌ای که در سر داشت بودم. گاهی به خیال خود نقشه‌اش را خوانده و حرکت بعدی را پیش‌بینی می‌کردم. اما در کمال تعجب حرکت ساده دیگری می‌دیدم... تمرکز می‌کردم که شاید نقشه جدیدش را کشف کنم، آن‌قدر در پی حرکت‌های او بودم که مهره‌های خودم را گم کردم. بعد که مات شدم فهمیدم حرکت‌های او از سر بی مهارتی بود. بازی را باختم اما درس بزرگی گرفتم:

"تمام حرکت‌ها از سر حیله و نقشه نیست آن‌قدر فریب دیده‌ایم و نقشه کشیده‌ایم که حرکت صادقانه را باور نداریم و مسیر را گم می‌کنیم و می‌بازیم"

بزرگ‌ترین اشتباهی که ما انسان‌ها در رابطه‌ خود مرتکب می‌شویم این است که:

  •  نیمه می‌شنویم
  •  یک‌چهارم می‌فهمیم
  •  اصلاً فکر نمی‌کنی
  •  دو برابر واکنش نشان می‌دهیم

حرف‌های ما، تحلیل‌های ما، تفسیر‌های ما و همه‌ی آنچه می‌گوییم و می‌شنویم تابع مدل ذهنی ماست. می‌توان گفت مدل‌های ذهنی، عینک‌هایی هستند که ما به چشم می‌زنیم و از طریق آن‌ها دنیا را می‌بینیم. در حقیقت آنچه تفاوت‌های ما را می‌سازد، قبل از تفاوت دانش و استعداد، تفاوت نگرش و مدل‌سازی‌هایی است که ما از دانش و تجربه‌های قبلی خود و از شنیده‌ها و دیده‌های دیگران انجام می‌دهیم.

مدل ذهنی توصیف فرایند تفکر فردی در ارتباط با چگونگی کار در دنیای واقعی است. مدل ذهنی نمایشی از جهان پیرامون، روابط بین بخش‌های مختلف آن و درک مستقیم یک فرد در مورد اقدامات خود و نتایج آن می‌باشد. مدل‌های ذهنی می‌توانند رفتار را شکل دهند و رهیافتی را برای حل مشکلات (مشابه با یک الگوریتم شخصی) و انجام وظایف ایجاد کنند.

مدل ذهنی نوعی نماد داخلی یا نمایش واقعیت خارجی است، فرضیه‌ای که نقش مهمی در شناخت، استدلال و تصمیم‌گیری بازی می‌کند.

جی رایت فرستر (Jay Wright Forrester) مدل‌های ذهنی عمومی را چنین تعریف می‌کند:

"تصویر جهان اطراف ما که در ذهن خود نگه می‌داریم فقط یک مدل است. هیچ‌کس در سر خود همه جهان، دولت یا کشور را تصور نمی‌کند. او فقط مفاهیم و روابط بین آن‌ها را انتخاب کرده و از آن‌ها برای نشان دادن سیستم واقعی استفاده می‌کند."

اصول مدل‌های ذهنی:

  •  مدل‌های ذهنی در یک مجموعه کوچک از مفروضات اساسی (بدیهیات) که نمودهای دیگر در استدلال هستند منشأ می‌گیرند.
  •   هر مدل ذهنی نشان‌دهنده یک احتمال است
  •   یک مدل ذهنی نشان‌دهنده یک امکان یا وقوع آنچه شایع است با توجه به تمام راه‌های مختلفی که در آن احتمالاً ممکن است رخ دهد می‌باشد.
  •    مدل‌های ذهنی نمادین هستند
  •    مدل‌های ذهنی در اصل بر اساس حقیقت شکل می‌گیرند: آن‌ها به‌طورمعمول نشان‌دهنده فقط آن دسته از واقعیت‌هایی که ممکن است می‌باشند و هر مدل نشان‌دهنده تنها امکان چیزی است که درست است، بااین‌حال مدل‌های ذهنی گاهی بیانگر چیزی هستند که شاید موقتاً درست باشد.

 

ترتیب لایه‌های راون و ذهن از درونی‌ترین به بیرونی‌ترین

مدل‌های ذهنی یک راه اساسی برای درک یادگیری سازمان‌یافته هستند. مدل‌های ذهنی در علم سخن، به‌عنوان «تصاویر عمیق تفکر و عمل» توصیف شده است. مدل‌های ذهنی برای درک دنیا بسیار اساسی هستند با این وجود مردم به‌سختی از آن‌ها آگاه هستند.

  •   باختن یک رویداد است، اما بازنده بودن یک مدل ذهنی است.
  •   بخت خوش یک رویداد است، اما خوشبختی یک مدل ذهنی است.
  •   تنها ماندین یک رویداد است، اما تنهایی یک مدل ذهنی است.
  •   مجبور شدن یک رویداد است، اما اجبار یک مدل ذهنی است.
  •    زنده بودن یک رویداد است، اما زندگی یک مدل ذهنی است.

حواسمان باشد که...
رویدادها را ما انتخاب نمی‌کنیم
ولی مدل‌های ذهنیمان را خودمان میسازیم.

 

منابع:

نیوزفا

ویکی پدیا

متمم


١١:٥٦ - دوشنبه ٢٩ مرداد ١٣٩٧    /    شماره : ٣١١    /    تعداد نمایش : ٤١٠


نظرات بینندگان
کاربر مهمان
1397/06/04 8:21
0
0
مطلب جالبی بود
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج