چاپ        ارسال به دوست

تاریخچه متفکرین سیستمی (دوره کلاسیک)

در راستای ارائه تاریخچه متفکرین سیستمی و پس از معرفی برخی از مهمترین دانشمندانی که در آغاز به بیان اصول این رویکرد، در نظریه های خود پرداخته اند در مطلب پیشین، در مطلب فعلی به معرفی اندیشمندان دوره کلاسیک تفکر سیستمی پرداخته می شود. در این دوره، متفکرین سیستمی نه به صورت پراکنده بلکه با دیدگاهی متمرکز به تشریح اصول و مفاهیم تفکر سیستمی پرداختند و پویایی شناسی سیستم ها به عنوان رویکردی کارا بر پایه اصول تفکر سیستمی و برای حل مسائل پیچیده، معرفی شد.  نظریه پردازان سیستم در این دوره، عمدتا بر فعالیت های سیستم متمرکز شدند که شامل بررسی ساختار، رفتار اجزا و فرآیندها می شود. در ادامه به معرفی این دانشمندان و شرح مختصری از نظریات آنها، پرداخته می شود

 برتالانفی(Bertalanffy): نظریه عمومی سیستم

لودویگ فون برتالانفی (1901-1972) یک زیست شناس بود که نظریه عمومی سیستم را در اواسط قرن بیستم میلادی ارتقا داد.

 هدف او کشف الگوها و توضیح اصول کلی سیستم ها، در هر سطح از مطالعه سیستم ها بود.

 او مفاهیم و اصول مورد نظر خود را به طور گسترده به جای یک رشته یا دامنه خاص دانش ، مورد بررسی قرار داد.

 او در کتاب "نظریه عمومی سیستم: مبانی، توسعه، برنامه های کاربردی" (1968)، نوشت:

"مدلها، اصول و قوانین موجود در سیستمهای عمومی یا زیرمجموعه های آنها، صرف نظر از نوع خاص آنها، در ماهیت اجزای تشکیل دهنده این سیستم ها، وجود دارد."

 برتالانفی در مورد مفاهیمی مانند کل گراییholism) ​​)خواص ظهور یافتهemergent properties) ​​) تالیفاتی را انجام داد.

 نظریه سیستم برتالانفی مربوط به جریان ارتباطات اطلاعات بین بخش های یک سیستم و در سرتا سر مرز آن است.

 مفاهیم نظریه عمومی سیستم عبارتند از:

  •  محیط سیستم: جهان خارج از سیستم مورد نظر.
  •  مرز سیستم: یک خط (فیزیکی یا منطقی) که سیستم را از محیط جدا می کند.
  •  روابط سیستم: شرح ورودی ها و خروجی ها که از مرز سیستم عبور می کند.
  •  وضعیت سیستم: ساختار فعلی یا متغیرهای یک سیستم که ممکن است در طول زمان تغییر کند.
  •  نظریه پردازان اولیه سیستم به ویژه در سیستم های هوموتاتیستیک (Homeostatic)، علاقه مند بودند که وضعیت سیستم را از طریق حلقه های بازخورد، حفظ کنند.

 


واینر(Wiener): سایبرنتیک

 نوربرت وینر (1894-1964) سایبرنتیک (Cybernetics) را ابداع کرد - در مورد چگونگی نظارت و کنترل رفتارها با استفاده از حلقه های بازخورد.

  در سال 1948 وی کتاب "Cybernetics or Control and Communication in the Animal and the Machine " را منتشر کرد.

 عبارت "control and communication" اهمیت جریان اطلاعات را برجسته می کند.

 عبارت "the animal and the machine" اصول مربوط به سیستم های متحرک (شامل انسان) و غیر زنده (شامل کامپیوتر) را بیان می کند.

 سایبرنتیک یک سیستم کنترل را از "ماشین واقعی" یا سیستم هدف، جدا می کند.

 سیستم هدف، هر نهادی است که رفتار آن تحت نظارت و هدایت قرار گرفته است.

 یک سیستم کنترل، متغیرهای حقیقی (مانند دمای) قابل مشاهده در یک سیستم هدف را مدل می کند.

 


 آشبی (W. Ross Ashby): سایبرنتیک و بیشتر

 راس آشبی (1903-1972) یک نظریه پرداز علم روانشناسی و تفکر سیستمی بود.

 برای برخی، درک نظریه سیستم کلاسیک نیازمند  تغییر الگو متناسب برای درک تئوری تکامل چارلز داروین است. بنابراین درک پیامد های نظریه آشبی برای این افراد، دشوار به نظر می رسد.

 برای اعمال نظریه سیستم آشبی، روش علمی کاربردی مورد نیاز است.

 شما یک سیستم را مشاهده می کنید یا آن را پیش بینی می کنید و آن را در یک مدل انتزاعی توصیف می کنید - یک سیستم نظری.

 حالت سیستم تحت عنوان متغیرهایی که مقادیر آنها می تواند اندازه گیری شود (به عنوان مثال موقعیت سیارات) مدل سازی می شود.

 فرآیندهایی که ارزشها یا متغیرهایی را نگهداری یا کنترل می کنند (به عنوان مثال مدارهای سیاره) نیز مدلسازی می شوند.

 مدل، پیچیدگی های بی نهایت بازیگران و فعالیت های دنیای واقعی را پنهان می کند.

 آشبی توجه ویژه خود را بر سیستم های کنترل، متمرکز کرد.

 قانون تغییرات تنوعی (Law of Requisite Variety) او، حداقل تعداد حالت هایی را که لازم است یک سیستم کنترل برای کنترل یک سیستم هدف جو با تعداد مشخصی از شرایط در نظر بگیرد، تعریف می کند.

 


 بولدینگ (Boulding) :نظریه سیستم در علوم مدیریت

 مفاهیم و اصول نظریه کلاسیک سیستم در بسیاری از علوم دیده می شود و جامعه شناسان به دنبال شناسایی آن ها در جوامع بشری هستند.

 کنت بولدینگ (1910-1993) در سال 1956 درباره استفاده از آنها در «علم مدیریت» نظریاتی را مطرح کرد.

 بولدینگ سیستم های اجتماعی را در دو سطح، جمعیت و افراد توصیف کرد.

 او گفت رفتارهایی که توسط فرد انجام می شود عبارتند از:

  •  پیوستن یا ترک یک جمعیت
  •  پردازش اطلاعات و انتقال معنا به دیگران
  •  پردازش بر روی تصاویر ذهنی (داده های وضعیت داخلی)
  •  ضبط تصاویر ذهنی به سوابق تاریخی
  •  بازگرداندن حالت سیستم به برخی از انواع هنجار

 برتالانفی، بولدینگ و برخی دیگر انجمن پیشرفت عمومی تئوری سیستم (Society for the Advancement of General Systems Theory) را در سال 1954 تاسیس کردند.

  


فارستر (Forrester) : پویایی شناسی سیستم

 پویایی یک سیستم شامل چگونگی تغییر وضعیت سیستم در طول زمان است.

 نقش و قواعد یک سیستم ممکن است باعث تغییر وضعیت سیستم در یکی از دو راه هدف جو و یا رشد حدی شود.

 وضعیت سیستم ممکن است شرایط هدف جو و یا رشد حدی را پیش بگیرد که در بیشتر سیستم های اطلاعاتی یکی از این دو رفتار رخ می دهد.

 فارستر هر سیستم را که مجموعه ای از متغیرهایی که مرتبط با یکدیگر هستند، در نظر گرفت.

 هر زمان که با تغییر یک متغیر، متغیر دیگری نیز شروع به تغییر کند در واقع سیستم شاهد یک ارتباط انباشت-جریان در درون خود است.

 متغیر انباشت، متغیری است که در هر لحظه از زمان قابلیت اندازه گیری دارد و از تفاوت سطح متغیرهای جریان ورودی و خروجی به دست می آید.

 متغیر جریان به طور معمول نشان دهنده یک دسته از رویدادها است که سطح متغیر را افزایش می دهد یا کاهش می دهد که باید در یک فاصله زمانی مشخص تعریف شود.

 یک حلقه علی ، جریان بین متغیر های انباشت و جریان را در یک حلقه نشان می دهد و تغییرات در سطوح متغیرها را مشخص می کند.

 هر متغیر جریان دارای یک نرخ است که به صورت  Unit per time (تعداد بر واحد زمان) بیان می شود.

 


 میدوز(Donella H. Meadows): تشریح سیستم دینامیک

 دونلا میدوز در کتاب "Thinking in Systems - A Primer" اصول سیستم دینامیک را شرح داد.

 موارد زیر جز مهمترین اصولی است که در این کتاب به آنها اشاره شده است:

 یک سیستم مجموعه ای از جزهایی است که با هم ارتباط دارند تا یک الگو از رفتار در طول زمان تولید شود.

 رفتار یک سیستم فقط با شناختن عناصر آن، قابل شناسایی نیست.

 یک سیستم فقط مجموعه ای از رویدادها نیست - حتی موارد در هم آمیخته.

 یک سیستم یک مجموعه متصل از عناصر است که به طور یکپارچه سازماندهی شده، تا به هدفی دست یابد.

 دستاورد یک سیستم چیزی است که تکرار رفتارهای آن در طول زمان منجر به آن می شود.

 راه دستیابی به هدف و کنترل سیستم، در گرو شناسایی رفتار سیستم است.

 اهداف از شناسایی رفتار، نه چیز دیگر، منتج می شوند.

 مداخله در سیستم برای تغییر نقش یا قواعد چگونگی تعامل عناصر به منظور کنترل سیستم است.

 میدوز یک سیستم را با رفتار و پیامدهای آن مشخص می کند.

 

 در مطلب بعدی، با معرفی اندیشمندان دوره

 معاصر رویکرد تفکر سیستمی، همراه ما باشید.

 منبعwww.grahamberrisford.com

 


٠٩:١٥ - دوشنبه ١٧ ارديبهشت ١٣٩٧    /    شماره : ٢٨٤    /    تعداد نمایش : ٥٤


نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج